بوزينگان روز مىگذارد ، چندان كه بازگشتند خلع بيعت او نموده و سَبِّ وى آشكارا گفته ، عاملش عثمان بن محمّد بن ابى سفيان را با بنى اميّه اخراج كردند و با عبداللّه بن خنظله بيعت نمودند . عبداللّه همى گفت كه از افعال يزيد ما را بيم آن است كه از آسمان بر ما سنگ افكنند كه بديدمش . . . . نماز نكند و باده نوشد و اولاد پيمبران بكشد . اين خبر به يزيد رسيد ؛ مسلم بن عقبة المرى را بفرستاد و سه روز مدينهء رسول را اباحت كرد ، كه هفتصد تن از وجوه مردمان و ده هزار كس از ديگران مردمان از زن و مرد مقتول شدند و خون كشتگان چون جوى به روضهء رسول رسيد و كسان به حرم و حجره پناه بردند و تيغ همچنان در عمل خويش بود . به روايت مداينى در سال ديگر ، هزار مستوره و به روايت ديگرى ده هزار زن از زنا با نهادند ! « 1 » در اينكه روز عاشورا مصادف با روز جمعه يا شنبهء دهم محرّم سال 61 هجرى بوده ، در ميان مورّخان اختلاف است و مرحوم فرهاد ميرزا پس از بررسى اقوال مىگويد : على اختلاف الاقوال كه روز عاشورا آدينه يا شنبه باشد ، در اينكه شهادت امام روز عاشورا دهم محرّم بوده تمامتِ مورّخين و محدّثين فرق اسلام را اتّفاق است . بنابر روايت مفيد عليه الرّحمه كه روز عاشورا ، روز جمعه سنهء شصت و يك هجرى بوده مطابق با چهل و نه يزدجردى است كه آفتاب در ميزان و مريّخ و عطارد با وى ، و زهره در سنبله ، و قمر در دَلو ، و زُحل در اسد ، و مشترى در جدى معَ الرأس ، و طالع آن سال : سرطان ، و ذنب در آنجا و قِران نَحْسَبين سرطانى قبل از آن در چهار ماه در فصل بهار سال مذكور واقع شده بود . . . « 2 » پس از شهادت امام ، مزار آن حضرت زيارتگاه شيعيان و دوستان آل اللّه بود و خلفاى عبّاسى اين امر را برنمىتابيدند : و هم شيخ در امالى خويش آورده كه متوكّل ازدحام اهل سواد را به زيارت مشهد حضرت امام بشنيد . در سنهء سبع و ثلثين و مأتين ( / 237 ه ق ) سرهنگى را با فوجى از لشكريان بفرستاد تا مردمان را از اطراف قبر مطهّر پراكنده كند و زائرين را از ورود ، مانع شود . اهل سواد بر سرهنگ بشوريدند و اجتماعى بزرگ كردند كه از اين تربت پاك چندان معجزات و كرامات مشهود افتاده كه اگر ما را به جملگى بكشند و يك تن زنده نماند البتّه وى نيز از زيارت آن دست باز ندارد ، هر

--> ( 1 ) . همان ، ص 603 . ( 2 ) . همان ، ص 607 و 608 .